Pythagoras was een ingewijde die een mysterieschool stichtte die een grote invloed heeft uitgeoefend op het westerse denken.

Ik ben een fan van Pythagoras. Vele mensen kennen de naam Pythagoras alleen van een formule over rechthoekige driehoeken waar ze vroeger op school mee moesten rekenen: de stelling van Pythagoras. Weinigen weten dat deze Griekse filosoof uit de oudheid veel reisde, inwijdingen doormaakte in mysteriescholen in onder andere Egypte en Babylonië, en dat hij een eigen mysterieschool stichtte in Zuid-Italië die in de geschiedenis een grote invloed heeft uitgeoefend op het denken.

Volgens de mysterieleringen zij er wezens die uit de wereld van de Geest vrijwillig in de zintuiglijke wereld incarneren om een verbinding te leggen tussen de mens en de wereld van de Geest. Pythagoras was volgens zijn leerlingen zo’n wezen. Pythagoras werd geboren op Samos, een van de toen welvarende Griekse eilanden in de Egeïsche Zee. Hij kreeg er van jongs af aan een goede opvoeding en opleiding. Volgens de overlevering heeft hij veel reizen gemaakt naar Egypte en het Oosten. Hij streefde harmonie en reinheid van de ziel na, wat volgens hem bevorderd kon worden door onder andere de kennis van getalverhoudingen. Deze verhoudingen beheersen volgens zijn leer het heelal, zoals ze bijvoorbeeld ook terug te vinden zijn in de muziek. In dit verband soprak hij over de harmonie der sferen. Pythagoras ontdekte ook de muzikale boventonenreeks met de verhoudingen van diverse intervallen, door een gespannen snaar op verschillende punten af te klemmen.

Omstreeks 530 voor Christus stichtte Pythagoras in Croton een school, die later ook in andere steden in Zuid-Italië afdelingen vestigde. Pythagoras en zijn aanhangers hebben een belangrijke invloed uitgeoefend op het openbare en het politieke leven, maar zijn daarbij ook op krachtig verzet gestuit; tegen het eind van zijn leven moest Pythagoras Croton verlaten en enkele decennia later vond een algehele opstand tegen zijn aanhangers plaats.

De school van Pythagoras had een ander karakter dan de mysteriescholen uit het oude Egypte. In Egypte waren er tempels, sfinxen en grote symbolen die zowel tot de zintuigen alstot het gevole spraken. Er waren beelden en hiëroglyphen, mythen en godengestalten waarin de leer van de mysteriën verborgen lag. Bij Pythagoras was alles meer abstract. Getallen speelden een overheersende rol, evenals muziek, meetkunde en astronomie.

Er zijn geen geschriften van Pythagoras bekend. Wat we over deze ingewijde weten is vooral afkomstig uit geschriften van de biografen Jamblichius en Porphyrius. Pythagoras was overtuigd van de onsterfelijkheid van de ziel en onderwees reïncarnatie. Hij was overtuigd vegetariër en verwachtte van zijn leerlingen dat zij ook geen vlees of vis aten. Beginnende leerlingen moesten volledig zwijgen bij het onderricht dat zij ontvingen. Jamblichius vermeldt: Hij herinnerde velen, die met hem samenkwamen op een duidelijke manier en in alle openheid aan het vroegere leven dat hun ziel had geleid, lange tijd voordat zij met het tegenwoordige lichaam verbonden was. Ook wees hij er op ondubbelzinnige wijze op dat hij zelf Euphorbus geweest was.

Er zijn vele legenden die verhalen over de buitengewone vermogens van Pythagoras. Zo beval hij bijvoorbeeld een adelaar die boven hem vloog naar beneden te komen, liefkoosde hem en gaf hem zijn vrijheid weer. Als we weten dat de adelaar in de mysteriën de belichaming is van geestelijke krachten, dan is deze legende niet moeilijk te begrijpen. Pythagoras was in staat geestelijke krachten aan te trekken, met ze te werken en ze daarna weer los te laten.

Hoe zag de mysterieweg van de Pythagoreers er uit? Dat is niet precies bekend. Belangrijke opvattingen van de pythagoreërs komen duidelijk naar voren in een geschrift dat bekend staat als ‘De gulden verzen van Pythagoras’, dat waarschijnlijk in de tweede of derde eeuw is geschreven.

Voorpagina van het weblog van Arend Landman

Arend Landman op uw evenement?

Explore posts in the same categories: geschiedenis, spiritualiteit, wetenschap

Tags: Croton, de gulden verzen van Pythagoras, filosofie, filosoof, getallen, getallenleer, getalsverhoudingen, mysterieschool, Pythagoras, Samos

You can comment below, or link to this permanent URL from your own site.